1974 yılında Yozgat Sayarlar Otelinde kalırken yaptığım ilk resmim. Altına not olarak “Canımın sıkıntısı günün 1 saat kısalmasındandır” diye yazıyor .Bir pazar uyandığımda kahvaltı için otelin resepsiyonunu aramıştım.Geç kaldıpımı ve kahvaltının bittiğini söylediler.Her gün aynı saatte kahvaltı aldığımı söyleyince ”ama bugün saatler 1 saat ileri alındı.”dendi.Ömrümden bir saatin çalındığını düşündüm.Öfke ile aynaya baktım.Hayatımda ilk kez yüzümü yeşil gördüm.Kızgınlıkla otel odasında dolaşırken gözüme pastel boyalarım ve eskiz defterim ilişti.Yeniden aynannın karşısına geçtim.Boyalarımı ve defterimi açtım.Kendime dikkatle bakarak,bir insan nasıl yeşile dönerin resmini yaptım.Resmime bakınca rahatladığımı hissettim.Öfkem geçmişti.Kaybolan bir saati,geri getirmiştim.Zamanı durdurup belgelemiştim.Oturup düşündüm,hızla akıp giden zamanı durdurmanın en güzel yolu, kalıcı bir şeyler bırakmaktı.O gün kendi kendime bir karar aldım.Her gün zamanla yarışıp,onu yenecektim.Her gün bişey üreterek anı belgelliyecektim.Bu güne kadar öyle de yaptım.Hep düne baktığımda, dünden bana kalan bir şeyler oldu.Bu eğlenceli oyun bu güne dek sürdü.Otel odasında,askerde nöbette,okulda,derste,bir içki masasında,denizde,yaşadığım her yerde bu kurala uydum.Bu beni o denli mutlu etti ki,yaşamımım en önemli parçası haline geldi.Somut bişey üretmediğim günlerde bile  belleğime not düşüp,sonra onu kalıcı hale getirmeye çalıştım.Kimi zaman bir yontu,kimi zaman bir şablon,bir paspartu,artık boyaların kağıda baskısı,çoğunlukla da tuval üzerindeki betimlemeler zamanın tanıkları oldu.Belleğimdeki notlar bazen dizelere döküldü ,bazen düzyazı oldu:’Bir düşte yaşamak’ oldu,’kınalı saçlı kızın türküleri ‘oldu. Dostum Bedri Karayağmurlar’ın da dediği gibi oyun isteğim hep sürdü.Öyle görünüyor ki ,elim fırça tuttuğu,gözüm gördüğü,dilim mırıldandığı sürece hep sürecek.

Yeni sergilerde buluşmak sevinci ile.

Mehmet Genç, dolu dolu 38 yıldır tanıdığım bir sanatçı. Aynı atölyeleri, aynı derslikleri, aynı masaları paylaştık öğrenciliğimizde. O karışık günlerde, benzer endişelerimiz, sevinçlerimiz oldu. Sonra başka yönlere yürüdük. Seksenli yılların başında yeniden kesişti yollarımız. Başka ama benzer hayatlar yaşadık. Sanat ve özel olarak resim için aynı şeyleri düşünmedik, üretmedik ama merak ettik yaptıklarımızı.

Resimlerindeki çocuksu davranışın ondaki güçlü yaşam enerjisiyle bağını sezersiniz kolayca. Bitmeyen bir oyundur sanat onun için. Sanatı oyunla özdeşleştiren yaklaşımlara destek verdiğini düşünseniz de, anlarsınız ki, bu görüşe destek olmakla ilgisi yoktur Mehmet Genç’in. Onu, oyunun ne olduğu, nasıl olduğu değil, oyunun kendisi ilgilendirir. Sanat bir oyun, auto-thelos bir davranıştır; biçim ve kompozisyon olanakları içinde istediğiniz gibi oynarsınız.Ancak özgürlüğünüz sık sık başka sanatçılar tarafından kullanıla kullanıla tüketilmiştir.

Sanat ne denli oyun olsa da, sürekli hesabını vermek zorunda kalırsınız. “İçimizdeki dünya ile dışımızdaki dünyayı en iyi uzlaştıran uğraş”tır diyor Genç. Bu uyum ve mutluluk içinde gerçekleşen sanat eyleminin hazcı bir ilgiyle gerçekleştiğini görmek onun resimlerine bakışımızı değiştirir. Chagall’ı, Miro’yu, Kirchner’yi çağrıştıran çok sayıda iz bulursunuz. Başka türlüsü de olanaksızdır gerçekte. Van Gogh’a duyduğu ilgi onu dışavurumcu bir çizgide izlememizi sağlar belki. Renklerindeki çiğlik, çiğ renkçilikle açıklanamayacak bağlamlarda karşımıza çıkar. “Resimlerimde hiç bir kurala, hiçbir akıma, hiç bir kişiye öykünmüyorum. Çocuksu bir arılık egemen olsun istiyorum.” Bunun mümkün olmadığını üzülerek açıklar: ne yazık ki belleğimize oturmuş kurallar ister istemez bizi yönlendiriyor.” Bu açıklamayla daha önce yapılmışların baskısından kurtulamadığını itiraf eder. Sıfır noktası çoktan kaçırılmıştır. Yeni yaratıların başka bir düzlemde gerçekleşmesi gerektiği apaçık ortadadır. Genç açısından çalışmalarında bizi şaşırtan durumda budur. O, sezdiği yere gitmek için oyunun dışına çıkmak yerine, “buradan bakınca bir parça renk ve leke ilişkisinin yönlendirdiği söylenebilir” diyerek, büyük oyuna çocuk duyarlılığı ile katılma tavrını sürdürür. Bu belkide, hazcı ve mutluluğu temel alan yaklaşımının ona hazırladığı bir açmazdır gerçekte.

Yaptığı işe bu denli gönülden bağlı ve bize nerdeyse konuşma, değerlendirme şansı bırakmak istemeyen davranışını çözmek de bize düşer. O, bir rengin, bir lekenin, bir biçimin çekiciliğinde başladığı oyunda, mutluluğunun, sevincinin bozulması hiç istemez. “Ne bileyim, Gökyüzünü bir boydan bir boya, ebem kuşağının kah altından, kah üstünden uçtuğumuz; yastığımızın altına parayla pulla doldurduğumuz yepyeni bir evrende dolaştığımız yada kınalı saçlı kızın türkülerini dinlediğimiz düşlerimiz. Yeniden yaşamak istediğimiz çocukluğumuz, yaşamımızı biçimlendiren evre, bir düşte yaşamak ve de resim yaptığımız gecenin sabahı…”. Evet o, çocukça yaratmakta ve açıkça “Bana karışmayın.” demektedir. “Resimlerim arasında bir benzerlik düşünülsün istemiyorum. Sergilerimde bir bütünlük aramak gibi bir kaygı taşımıyorum” dese de, sanat adına taşıdığı kaygılar, resim dizilerine verdiği adlarda ve onları açıklamak için anlattıklarında apaçık ortadadır.

Boyanın değerini, rengin tadını, biçimin önemini iyi bilen birisi olarak sanatçının çalışmalarını bir başka gözle görmeye çalışmadan yaklaşmakta zorluk çekeceğiz galiba. Oysa bulduğu biçimlerdeki yalınlıkla yetinse kimbilir ne etkili çalışmalar sunacak bize. Oyun isteğini önemsediğimiz sanatçının, kendine has bir oyunun peşinde olduğunu varsayarak ilgiyle izlemeyi sürdüreceğiz.

26 Ağustos 2009, Gaziemir
Bedri Karayağmurlar

“Düştür mavi, serüvendir. Özgürlüktür, sonsuzluktur, yalnızlıktır mavi. Yok olmaktır, yitmektir mavi girdap. hedeftir, inattır, onurdur mavi. Direnmektir, savaşmaktr, dinmektir mavi. Uyuşmak zordur, uyutmaz mavi. Gecenin ortasında bağırmaktır mavi. Kendinle kavgan, doğayla barışındır mavi. Bir mavi huysuzluk sindi mi içine, didişir durursun kendinle, yalnızken çoğalır, kalabalıklarda yalnızlaşırsın. Ataktır, panik-ataktır mavi. Zordur mavi yaşam güzeldir mavi yaşam. Mavide coşkulanan, mavide eriyen…”

Kent yaşamı yok eder insanı. Otobüs kuyrukları, banka ödemeleri, trafik karmaşası, beton yığınları çileden çıkarır sizi. Karşı koyamıyorsanız kentin dekorunu oluşturursunuz, direnirseniz bir panik titretir yüreğinizi.

Yeni mekanlar ararsınız kendinize, yeni uğraşlar. Bu duyarlılığı en fazla sanatçının göstermesi gerekir. Kenar mahalle kahveleri, bit pazarı, ucuz meyhaneler özlediğiniz yerler olur.

Sanat adına ürettiğinizi piyasa ekonomisine göre yönlendirirseniz paraya dönüşen ürününüzü yineler durursunuz (Tüccar sanatçı) Ne acıdır yıllarca aynı portreyi yapmak, aynı kurguda dolanıp durmak. tıpkı kentin dekorları gibi.

Ne kadar sıradışı iseniz, o kadar varsınız. Bu nedenle “sıradışı” bu serginin adı. Bit pazarı, kenar mahalle kahveleri, ucuz meyhaneler var bu sergide. Yoğunlukla da refüze resimler. Aradığımız mekanlarda refüze değil mi?

Yeni sıradışılıklarda buluşmak dileği ile..

Adını anımsayamadığım bir sanatçı, uzun yıllarını resme ayırdığı halde “hala araştırmam gerkeen pek çok estetik sorun var” diyordu. Gerçekten de belli sayıda renklerle, diğer estetik elemanların çarpımıyla binlerce olasılık çıkar karşınıza. En güzeli bir defada yakalamak düşük olasılıktır. Kaldı ki yakalasanız bile oyunun hazzını tadamazsınız. Bir ömür boyunca oyunu aynı biçimde oynamak bıkkınlık verir, ikincisi keşfetmeniz gereken yerleri tıkar. Bu bağlamda satılan resmi yinelemek en büyük tuzak olarak çıkar karşınıza.

Parmakları tutamaz hale gelince, koluna fırça bağlatıp resim yapan sanatçı da, bir ömür boyu üretip ardından “resim yapmaktan daha büyük haz tatmadım” diyen Lautrec de keşfetmenin peşindedir.

Bu seride özellikle bir aykırılığı ele almaya çalıştım. Bir anlamda doğal olanla – kurguyu, başka bir anlatımla pentürle -grafiği kaynaştırmaya çalıştım. Bir başka deyişle iki ayrı anlatım biçimi üst üste çakışarak yeni bir dil oluşturmaya çalıştım. Bazı resimlerde bu çelişki daha katı yaşanmış olabilir. Resme bakarken ilk yapılanla (pentür) sonra yapılan (grafik) birbirinden ayrı iki resim gibi değerlendirildiğinde daha anlam kazanacaktır.

Çalışmaya başladığımda önce doğadan esinlendiğimi -ki çoğunlukla denizdir- özgür yağlıboya tekniğiyle, resim kuruduktan sonra kurgu olanı -ki çoğunlukla figürdür- disiplinli fırça uygulamasıyla üzerine monte ediyorum. ne ölçüde başarılı oldum onu bilemiyorum ama çok keyif aldığımı söyleyebilirim.

İyi seyirler..

Yerel yönetimler sağlıklı kentler üretirken, çağdaş sanatın oluşumunada katkıda bulunmalıdırlar. sanatına ve sanatçısına sahip çıkmayan bir toplum çağdaş adım atamaz. Buradan bakınca sanatçı ve yerel yönetimlerin organik bağı yaşamsal önem içerir. Günümüzde sayıları bir kaçı geçmeyen yerel yönetimlerin dışında (onlarda dar kapsamda) sağlıklı bir oluşumu görmek olası değildir. Resim galerileri açmak, gösteri salonları yapmak elbette olumlu adımdır ama “Sanata yeterli desteği vermek” değildir. Gönlümüz her semtte, hatta her mahallede bir konser salonu, bir tiyatro, bir heykel, bir galeri ister ama bugünkü koşullarda zorluğuda bilinmektedir. Ancak olanaksız da değildir. Örneğin her semtte bir daire kiralanarak semt sanat evine dönüştürülebilir. Buralarda üye kaydı yapılarak çeşitli dallarda kurslar açılabilir. Gerek üye ödentilerinden, gerek kurs gelirlerinden gerekse çalışmalardan üretilenlerin pazarlanmasıyla bir miktar kaynak sağlanmış olur. Bu konuda yerel yönetim ilk adımı atmalı ve bir miktarda kaynak ayırmalıdır.

yerel yönetimler sanatçıya doğrudan maddi katkıda bulunacak projeler geliştirmelidir. Bunlardan biri Sanat Marketler biçiminde olabilir. Sanat Marketler, sanatçının yapıtını üretirken kullandığı malzemeleri ucuz ve nitelikli olarak pazarlamalıdır. Sanatçının ürettiği yapıtlar da buralarda pazarlanabilir. Sanat marketler için ayrıca yerler sağlanabileceği gibi, şu anda varolan büyük marketlerin bir bölümüde bu işe ayırılabilir.

Yerel yönetimler oluşturacakları Sanat Jürileriyle kentteki sanatçıları izlemeli, onlara gereksinimleri doğrultusunda destek sağlamalıdırlar. Bu jüriler sanatçılığı bir yaşam biçimi olarak algılayan ve sürdüren, belirli bir üretime ulaşmış, alanında yer edinmiş sanatçılara ortam ve parasal kaynak sağlanmasına aracı olmalıdırlar. Yine bu jüriler tarafından belirlenecek sanatçıların yapıtları yerel yönetimlerce satın alınmalı, belirli süreler için kiralanarak semt sanatevlerinde, sanat marketlerde ve sanat ortamı oluşturacak başka yerlerde dönüşümlü sergilenmelidir.

İlk bakışta tüm bu girişimler yerel yönetimlere para ve çaba yönünden yük getirecek gibi görünse de sağlıklı bir organize, iyi bir önderlikle çözümlenebilir.

“The sorrow beneath life is like the loneliness behind a wet voice”

These lines reflect all times. It’s not known where sorrow came from. It’s not understood how it got stuck to life. A sleet inside us; sometimes recalling death, sometimes love – to tell the truth “I paint pictures to satisfy my soul”. My soul which I couldn’t satisfy with sports, travelling and even alcohol. While I’m painting, I live a unique fantasy, an inexplicable adventure. Sometimes I’m flying under the rainbow and sometimes over it. Sometimes I’m collecting wheat grains for ants, and sometimes I’m fighting till death. When the melancholy that night brings ends, I’m sleeping on my quilt, like a victorius exhausted warrior. Sometimes with my clothes on. The first thing I do in the morning is to see in daylight what I accomplished at night. This time a new adventure is beginning. That’s how I escape from people deceiving each other, lies, cheating and injustice. Isn’t there a place where everyone escapes? This is the only way I can have harmony with my inner world and the outside world.

I don’t follow any rules, eras, or people in my paintings. I want the innocence of a child to rule my paintings. But unfortunately, the rules in our mind direct us. In this respect, my art is directed by color and shape relationships. I don’t want people to thnik that there are similarities between my paintings. I am not worried about to look for wholeness in my exhibitions, but still there is an unavoidable similarity in the theme: “WOMAN” I think this a referance to all women, a unique love and a critical view at the same time.

I have no limitations in my colors. ı use which ever color I want to use, regardless of its harmony with another. I know this very well that in the strength and purity we get from nature everybody can find this harmony.

With the joy of meeting at further exhibitions,

“Yaşama sinen hüzün, Islak bir sesin ardındaki yalnızlık gibi”

Bu dizeler bütün zamanları anlatır. Hüznün nereden geldiği bilinmez. Nasıl sinmiştir yaşama anlaşılmaz. Bir sulusepken dolaşır içinizde, kimi zaman ölümü çağrıştırır, kimi zaman aşkı. Doğrusunu söylemek gerekirse “gönlümü avutmak için resim yapıyorum”. Sporla, yolculukla, hatta alkolle avutamadığım gönlümü. Resim yaparken eşsiz bir düşü anlatılmaz bir serüveni yaşıyorum. Kimi zaman ebem kuşağının altından, kimi zaman üstünden uçuyorum. Kimi zaman karıncalara buğday topluyorum, kimi zaman doğüşüyorum kıyasıya. Gecenin melankolisi tükendiğinde utkuya ermiş yorgun bir savaşçı gibi uyuyorum yorganımın üstünde. Kimi zaman giysilerimle. Sabahı ilk işim gece kotardığımı gündüz gözüyle izlemek. Bu kez de yeni bir serüven başlıyor. Böylece kaçabiliyorum insanların birbirini aldatmasından, yalan söylemesinden, dolandırmasından, haksızlıklarından. Herkesin kaçtığı bir yeri yokmudur? Ancak böyle içimdeki dünya ile dışımdaki dünyayı uzlaştırabiliyorum.

Resimlerimde hiçbir kurala, hiçbir akıma, hiçbir kişiye öykünmüyorum. Çocuksu bir arılık egemen olsun istiyorum. Ne yazık ki belleğimizde oturmuş kurallar ister istemez bizi yönlendiriyor. Buradan bakınca bir parça renk ve leke ilişkisinin yönlendirdiği söylenebilir. Resimlerim arasında bir benzerlik düşünülsün istemiyorum. Sergilerimde bir bütünlük aramak gibi bir kaygı taşımıyorum. İster istemez konularda bir ortaklık ortaya çıkıyor. Büyük harfle söylüyorum KADIN. Sanıyorum ki benim gözlüğümle tüm kadınlara bir gönderme bu. Eşsiz bir sevgi, o boyutta da eleştirel bir bakış.

Renklerime hiç bir sınırlama getirmiyorum. O an hangi rengi canım çekiyorsa onu kullanıyorum, bir diğeriyle uyumunu düşünmeden. Şunu çok iyi biliyorum ki doğadan aldığımız güçle, arı olmak koşuluyla herkes uyumu sağlayabilir.

Yeni sergilerde buluşmak sevinciyle…